Paulus en de Jezustradities (8)

De ‘stilte’ van Paulus over de aardse Jezus is dus een mythe. Wat hij schrijft over Jezus’ afkomst en familie, zijn leer, zijn levenshouding en zijn dood kan eigenlijk niet anders uitgelegd worden dan dat hij Jezus voorstelde als een volksgenoot die in het recente verleden in Judea door de Romeinen gekruisigd werd, maar wel als koning van de eindtijd de profetieën vervulde. Onder professionele Bijbelkenners bestaat hier geen onenigheid over. Anderen, die, meestal vanuit een ideologische invalshoek, graag alternatieve ideeën suggereren, beroepen zich vaak op het argumentum e silentio. Dat is om meerdere redenen uiterst problematisch.

Ten eerste is er dus helemaal geen sprake van een ‘stilte’. Zeker, Paulus schrijft niet veel over de aardse Jezus in directe zin. Maar dat neemt niet weg dat hij er dingen over zegt, ook al is dat misschien teleurstellend weinig. Alleen al de naam ‘Jezus’ is daar een voorbeeld van: hoe zou dat woord anders te lezen zijn dan als de eigennaam van een Joodse/Judese man? Het argument ‘Paulus zegt niks over Jezus’ kan dus de prullenmand in.

In de tweede plaats is het argumentum e silentio meestal een drogreden. Zelfs al zou Paulus brieven hebben geschreven aan zijn broeders en zusters zonder het ook maar één keer over Jezus te hebben, dan nog is het een logische fout aan te nemen dat ‘dus’ hij niets over Jezus wist.

In het historische onderzoek kan het argumentum e silentio wel een plaats hebben, zij het een zeer beperkte. Hier kan je er een uitgebreide verhandeling over lezen. Het kan voorkomen dat een bron over iets zwijgt, terwijl de auteur het feit kon kennen, alles over dat soort feiten wilde opsommen, en geen beperkingen had om alles te kunnen meedelen. Dan moet je naar een verklaring gaan zoeken waarom de auteur dat niet deed. Dit is duidelijk niet het geval bij Paulus.

De redenering dat een auteur (bijvoorbeeld Paulus of andere historici uit die tijd) bepaalde dingen (bijvoorbeeld over Jezus) wel had moeten vermelden als ze werkelijk gebeurd zouden zijn, wordt in de historiografische literatuur als zwak bestempeld.

Kortom, er is geen stilte, en als er een stilte was, zou dat op zichzelf nog niets betekenen. Toch is hiermee de zaak niet afgedaan. Want het is zeker niet onredelijk de vraag te stellen, waarom Paulus niet méér schrijft over de aardse Jezus. Bijvoorbeeld een genezing, of een exorcisme, of een gelijkenis, zoals die bekend zijn uit latere bronnen. Ik heb al een aantal verklaringen aangevoerd voor deze specifieke stiltes, maar het kan geen kwaad alles nog eens op een rij te zetten.

1 thought on “Paulus en de Jezustradities (8)”

Geef een reactie (alleen onder echte naam)

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s