Puzzelen met Theodoor van Mopsuestia (1)

Het leek me goed weer eens een nieuwe blogreeks te beginnen en daarom heb ik deze blogpost optimistisch de eerste aflevering gedoopt. Ik wil het gaan hebben over de vraag hoe we een bron kunnen bestuderen die niet meer bestaat. Bij de bestudering van de Oudheid is er immers het probleem van de bronnenschaarste: veel is niet gedocumenteerd, en veel is verloren gegaan. En in veel gevallen houdt het daarmee op. Als we al weten dat een geschrift bestaan heeft, weten we soms niet meer dan de naam van de auteur en misschien de titel.

Bij het geschrift waar ik het over wil gaan hebben ligt dat iets anders, omdat er her en der fragmenten bewaard zijn gebleven. Het gaat om het boek Uitleg van de schepping, het commentaar op Genesis van Theodoor, de bisschop van Mopsuestia (circa 350–428). Over diens bijzondere uitleg van Genesis 1:26 heb ik in Berlijn (Humboldt-Universität) en Amsterdam (Vrije Universiteit) een korte en een lange paper gepresenteerd, waaruit ik mij heb voorgenomen enkele casus hier te bespreken. Het gaat me hierbij meer om het technische aspect dan de inhoud van de tekst, met andere woorden: meer om de puzzel dan om het plaatje.

In de negende eeuw was Theodoors Uitleg van de schepping nog niet verloren gegaan. Dat weten we op grond van het feit dat de Byzantijnse geleerde Photius er in zijn Bibliotheek een recensie over heeft geschreven. Hij vond het maar niks: het geschrift vertoonde een gebrekkige stijl, bevatte te veel herhalingen en had een onaangename toon. Bovendien schrijft Photius dat het de leer van Nestorius uitbraakte. Theodoor zat inderdaad in het verdomhoekje, want hij was in 553 veroordeeld in de zogeheten Driekapittelstrijd. Dat heeft niet bijgedragen aan de overlevering van zijn werken.

Toch zijn er zeker zeven bronnen die ons informatie verschaffen over Theodoors uitleg van Genesis 1:26 en zo de puzzelstukjes leveren waarmee het mogelijk wordt een reconstructie te maken. Daarover de volgende keer.

1 thought on “Puzzelen met Theodoor van Mopsuestia (1)”

Geef een reactie (alleen onder echte naam)

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s