Κυρήνιος en de uitspraak van het Grieks

In Lucas 2:2 noemt de schrijver van het derde evangelie de legatus Augusti pro praetore van de provincie Syria: Κυρήνιος. Deze naam is in de Nieuwe Bijbelvertaling weergegeven als Quirinius. Dat is een historisch correcte weergave van de Latijnse naam van Publius Sulpicius Quirinius. In een vertaling als de (Herziene) Statenvertaling kiest men voor een Latijnse transliteratie: Cyrenius. Als dat ook nog eens op z’n Nederlands wordt uitgesproken, zijn we een eind verwijderd van de oorspronkelijke naam: Quĭrīnius.

De Griekse weergave valt goed te verklaren als we ervan uitgaan dat de υ in de tijd dat Lucas schreef al aan het verdunnen was of verdund was naar een korte i-klank en dat de η klonk als een naar een ‘ie’ toe verkleurde ‘ee’. Dan is Κυρήνιος (spreek ongeveer uit als ‘Kiríenios’) immers een prima weergave van Quĭrīnius.

Een vergelijkbaar geval is Δαυίδ, waar de αυ-klank staat voor ‘av’.

Is het in het licht van het bovenstaande niet beter aan te nemen dat het Grieks van het Nieuwe Testament vrij dicht bij de uitspraak van het moderne Grieks staat? En dat de kunstmatige Erasmiaanse uitspraak daar veel verder vanaf staat, helemaal als we diens klemtoonregels erbij nemen? En dat het dus beter is de Erasmiaanse uitspraak in de ban te doen? Dat is in elk geval wat de nieuwtestamenticus Chrys C. Caragounis betoogt in zijn boek uit 2012 (The Development of Greek and the New Testament: Morphology, Syntax, Phonology, and Textual Transmission). Ik vind zijn betoog best wel overtuigend.

Een indruk van de moderne Griekse uitspraak valt te beluisteren in het volgende filmpje (helaas met Textus Receptus):

Advertenties

2 gedachten over “Κυρήνιος en de uitspraak van het Grieks”

  1. Helemaal waar – maar dat is toch geen nieuws? Ik bedoel: dat NT-Grieks qua uitspraak (locale verschillen voorbehouden) heel dicht bij Nieuwgrieks (misschien beter: Byzantijns Grieks) staat? Als een echte Griek slaat Caragounis zo nu en dan een beetje door; zo denkt hij dat klassiek Grieks ook ‘op z’n Nieuwgrieks’ werd uitgesproken, wat echt onzin is. Maar wat NT-Grieks betreft klopt dat heel aardig. En de Erasmiaanse uitspraak (van zowel klassiek als koinê Grieks) wordt bij mijn weten door niemand verdedigd – al wordt hij in Nederland nog wel alom gepraktiseerd.

  2. Dag Gert,
    Het is inderdaad geen nieuws, maar wat je als laatste zegt raakt aan wat ik wil zeggen. De Erasmiaanse uitspraak is m.i. veel te vanzelfsprekend; als iemand voor de modern-Griekse uitspraak kiest moet diegene dat uitleggen, in plaats van andersom.

Geef een reactie (alleen onder echte naam)

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s